EMİR GERÇEKLEŞTİRME POLİTİKASI

1. AMAÇ VE KAPSAM

İşbu Emir Gerçekleştirme Politikası ("Politika"), Arbitex Kripto Varlık Alım Satım Platformu A.Ş. ("Platform") aracılığıyla gerçekleştirilecek olan kripto varlıkların alım satımı, ilk satış veya dağıtımı, takası, transferi, bu işlemlerin gerektirdiği saklama hizmetleri ve ilgili diğer faaliyetler kapsamında, müşterilerden gelen emirlerin kabul edilmesine, işleme alınmasına ve yerine getirilmesine ilişkin genel esasları düzenlemektedir.

işbu Politikada, Platform tarafından işlemlerin güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil, dürüst ve rekabetçi bir şekilde gerçekleşmesinin sağlanması ve piyasa bozucu nitelikteki eylem ve işlemlerin tespit edilmesi, önlenmesi ve tekrarlanmamasını sağlamak amacıyla emir ve işlem esasları belirlenmektedir.

İşbu Politika 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile, başta III-35/B.1 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ III-35/B.2 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ olmak üzere, ilgili sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde hazırlanmış olup III-35/B.1 sayılı Tebliğ’in 24/2-e maddesi kapsamında Platform’un internet sitesinde yayımlanır.

2. EMİR İŞLEMLERİNİN ALINMASINA İLİŞKİN ESASLAR

2.1 MÜŞTERİ NUMARASI ALINMASI

Müşteri adına MKK’den sicil numarası temini ve müşteri numarasıyla eşleştirme işlemleri, MKK tarafından belirlenmiş elektronik işlem usulleri ve sistemleri çerçevesinde gerçekleştirilir. Platform bünyesinde çerçeve sözleşme akdedilen her bir müşteriye ayrı bir müşteri numarası tahsis edilir. Tahsis edilen bu müşteri numarası, ilgili çerçeve sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren on yıl geçmedikçe başka bir müşteriye yeniden tahsis edilemez.

Platform, her bir müşteri adına emir kabul etmeden ya da müşteri adına verilen herhangi bir emri işleme almadan önce, Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. (“MKK”) nezdinde söz konusu müşteri için sicil numarası temin eder ve bu sicil numarasının, ilgili müşteri numarasıyla eşleştirilmesini sağlar. Platform, MKK’da sicil almamış veya sicil ile eşleşmemiş hesaplardan emir kabul edemez. Müşteri adına önceden alınmış bir sicil numarasının bulunması halinde, bu sicil numarasının mevcut müşteri numarası ile uyumlu hale getirilmesi sağlanır.

2.2. MÜŞTERİ EMİRLERİNİN ALINDIĞI VE İŞLEMLERİN GERÇEKLEŞTİRİLDİĞİ ORTAM

2.2.1. Geçerli Emir Kanalları ve Sorumluluklar

Müşteriler, “Müşterinin Tanınması” ilkesi kapsamında ilgili mevzuata göre gerekli işlemleri gerçekleştirmeleri gerekir. Kimlik tespiti işlemlerini gerçekleştirmemiş ya da kimlik tespiti sırasında iletmiş olduğu bilgi ve belgeleri teyit edilemeyen ve/veya onaylanmayan kullanıcılar işlem gerçekleştiremezler. 

 Platform, müşteri emirlerini yalnızca kendi resmi web sitesi, mobil uygulamaları ve yasalarca izin verilen diğer kanallar aracılığıyla kabul eder. Sosyal medya veya anlık mesajlaşma uygulamaları (WhatsApp, Telegram, Instagram vb.) üzerinden iletilen emirler geçersizdir.

Bir işlemin gerçekleşmediği iddia edilirse, emrin verildiğine dair ispat yükümlülüğü müşteriye aittir.

2.2.2 İşlem Süreci ve Taraflar

Platform bünyesinde verilen kripto varlık alım-satım emirleri, işlem ortamı içerisinde eşleştirilir. Müşteri emirleri, işlem ortamı aracılığıyla gerçekleştirilmenin yanı sıra, Platform’un doğrudan karşı taraf olması suretiyle de yerine getirilebilir.

Müşteri emirleri, likidite sağlama ve piyasa yapıcılığı kapsamında yürütülen işlemler haricinde Platform'un doğrudan karşı taraf olması yoluyla da yerine getirilebilir. Platformun karşı taraf olarak yer aldığı işlemlerde, piyasa koşullarına bağlı olarak Platform lehine veya müşteri aleyhine fiyat farkı oluşması mümkündür. Bu tür işlemler, ilgili mevzuata uygun şekilde ve çıkar çatışması yaratmayacak biçimde gerçekleştirilir. Platform'un kendi varlıklarıyla yaptığı satış işlemleri, sahip olduğu kripto varlık miktarıyla sınırlıdır ve gün sonunda (her gün saat 23:59) netleştirilir. Platform'un karşı taraf olduğu işlemlerde, müşteri zararı Platform'un kazancına dönüşebileceğinden, çıkar çatışmalarının önlenmesi için azami özen gösterilir.

2.2.3 Piyasa Yapıcılar ve Likidite Sağlayıcılar

Platform, likidite sağlamak amacıyla piyasa yapıcılar ve likidite sağlayıcılarla çalışmakta veya çalışabilecektir. Bu kuruluşlar bağımsız hizmet sağlayıcılar olup, Platform bu taraflarla çalışırken gerekli özeni gösterecek ve geçmiş performans, yönetim yapısı, finansal yeterlilik gibi kriterlere dayalı bir değerlendirme gerçekleştirecektir.

Söz konusu kuruluşlar, piyasa istikrarını ve likiditesini desteklemekle yükümlüdür. Bu kapsamda, işlem saatleri boyunca sürekli kotasyon sunmak, belirli işlem hacimlerini sağlamak ve piyasa adaletine uygun davranmakla yükümlüdürler. Ayrıca, tüm faaliyetlerinde Platform politikalarına ve yürürlükteki Türk mevzuatına uygun hareket etmeleri beklenir.

3. EMİR GERÇEKLEŞTİRME FAALİYETİNE İLİŞKİN İŞLEM ESASLARI

Platform, müşterilere ait emirleri, müşteri ile akdedilen çerçeve sözleşmede, bu Politikada ve ilgili Platform prosedürlerinde yer alan hükümler doğrultusunda gerçekleştirmektedir.

Platform müşterilerin fiyat, maliyet, hız, gerçekleşme olasılığı, takas, büyüklük, saklama ve benzeri hususlardaki tercihlerini göz önüne alarak emir gerçekleştirme politikası ve işlem esasları çerçevesinde müşteri için mümkün olan en iyi sonucu verecek şekilde emirleri yerine getirmekle yükümlüdür.
 

3.1. Emir Numarası ve Emir Defteri 

İletilen ve kabul edilen bütün emirlere platform sistemi tarafından bir emir numarası verilir. Emir numarası verilen emirler, işbu Politika çerçevesinde geçerli olan emir, işlem ve öncelik kurallarına göre bekleyen diğer emirlerle eşleştirilerek işleme dönüşür ya da işleme dönüşmeden ilgili emir defterine kaydedilir. Emir defterinde yer alan emirler, fiyat ve zaman önceliği esaslarına göre sıralanır.

Platform, alış ve satış emirleri için ayrı bellek kuyrukları oluşturarak her iki işlem türünü kendi içerisinde önceliklendirir.

 3.2 Fiyat ve Zaman Önceliği

Platform sistemine kaydedilen emirlerin eşleştirilmesinde öncelik kuralı olarak sırasıyla fiyat ve zaman önceliği kuralları uygulanır. Fiyat önceliği kuralı, daha düşük fiyatlı satım emirlerinin, daha yüksek fiyatlı satım emirlerinden; daha yüksek fiyatlı alım emirlerinin ise daha düşük fiyatlı alım emirlerinden önce karşılanmasını; zaman önceliği kuralı da fiyat eşitliği halinde sisteme zaman açısından daha önce kaydedilen emirlerin öncelikli karşılanmasını ifade eder.

3.3. EMİR TÜRLERİ, EMİRLERİN GEÇERLİLİK SÜRESİ, KABUL VE İPTALİNE İLİŞKİN ESASLAR

3.3.1 Emir Türleri

   1-  Piyasa Emri:

Piyasa emri, yatırımcının mevcut piyasa fiyatından anlık olarak alım ya da satım yapmasını sağlar. Bu emir, borsa emir defterindeki en iyi karşıt emirle eşleştirilerek derhal gerçekleşir. Ancak, kripto varlıkların volatil doğası gereği, emrin girildiği an ile gerçekleştiği an arasındaki kısa sürede fiyat farklılığı oluşabilir; bu durum “fiyat kayması” riskini doğurur.

2- Limit Emri:

Limit emri, yatırımcının belirli bir fiyat seviyesinden işlem gerçekleştirmesini sağlar. Belirlenen fiyat gerçekleşmeden emir işleme alınmaz. Piyasa koşulları, limit emrinde belirlenen fiyata ulaştığında emir geçekleşir; aksi takdirde işlem gerçekleşmeyebilir.
İki olasılık söz konusudur: Emir, piyasa fiyatından daha uzak bir seviyedeyse deftere eklenerek işlem görmeyi bekler. Emir, piyasa fiyatına eşit ya da daha avantajlı bir seviyedeyse, piyasa emri gibi derhal gerçekleşir ve bu durumda daha yüksek işlem ücreti uygulanabilir. Bu yapı, aşırı fiyat dalgalanmalarına karşı koruma sağlar.

3- Stop Limit Emri:

Stop limit emrinde belirli bir stop fiyatına ulaşıldığında, belirlenen limit fiyatı üzerinden emir aktif hale gelir. 

Müşterinin vereceği emir türüne ilişkin olarak yeterli bilgi ve birikime sahip olduğu kabul edilir. Emir türünden bağımsız olacak şekilde fiyatlarda oluşabilecek kayma nedeniyle; Platform, müşteri emirlerini Müşteri’nin görmüş olduğu seviyeden gerçekleştiremeyebilir. Özellikle derinliğin kaybolduğu, alış satış fiyat farklarının arttığı, fiyat dalgalanmalarının yoğunlaştığı dönemlerde, “piyasa, limit ve stop emirleri” müşterinin belirlediği fiyat seviyesinden değil, Platform’un temin edebildiği piyasa fiyatlarından gerçekleştirilmektedir. Stop emirlerin tetikleme anındaki fiyat koşullarına bağlı olarak, stop emrin gerçekleştiği fiyat ile Müşterinin beklediği fiyat arasında fark oluşabilir.

3.3.2. Emir Geçerlilik Süreleri

Müşterinin Platform’da gireceği emirlerde iptal edilene kadar geçerlilik uygulanır Emirler gerçekleşene kadar ya da iptal edilene kadar emir defterinde kalır.  Ancak Platform emirlerin geçerlilik sürelerine ilişkin başka opsiyonlar belirleyebileceği gibi, gerekli görülen hallerde müşteri emirlerini re’sen iptal etme, kısmen ya da tamamen durdurma/kapatma yetkisini saklı tutar. 

3.3.3 Emirlerin Kabulüne İlişkin Esaslar

Emir kabulü; müşteriler tarafından iletilen emirlerin Platform tarafından tanınması ve işleme alınması sürecini ifade eder. Bu kapsamda uygulanacak temel ilkeler aşağıdaki gibidir.

Geçerlilik Kriterleri:

Yalnızca Platform’un teknik ve yasal gerekliliklerine uygun olarak oluşturulan, geçerli emir türlerini ve işlem kurallarını karşılayan emirler kabul edilir. Bu kriterler; uygun fiyat, işlem hacmi, emir türü ve yasal mevzuata uyum gibi unsurları içerir.

Doğrulama Süreci:

Bir emrin kabulü öncesinde; yeterli bakiye, varlık mevcudiyeti, işlem limiti ve benzeri unsurların doğrulaması yapılır.

Emir Gönderim Kanalları ve Eşleştirme Mekanizması:

Emirler yalnızca işbu politikada belirtilen yollarla alınır ve sistem tarafından elektronik ortamda kaydedilir. Platform, iletilen emirlerin eşleştirilmesinde tam veya kısmen otomatik sistemler kullanır. Eşleştirme işlemleri politikada yer alan açıklamalar doğrultusunda geçekleştirilir.

Teknik Uygunluk:

Emirler yalnızca, iletildikleri anda sistemsel bir arıza veya kesinti bulunmaması halinde kabul edilir. Aksi hâlde emir işleme alınmaz.

3.3.4. Emir İptaline İlişkin Esaslar

Müşteriler, Platformun mobil uygulaması ve internet sitesi üzerinden kripto varlık alım-satım emirleri oluşturabilmektedir. Piyasa emri şeklinde verilen işlemler, anında mevcut piyasa fiyatı üzerinden gerçekleşir. Limit emir ve stop emir türlerinde ise, belirlenen fiyat seviyesine ulaşıldığında işlemin tamamlanması için sistemde emirler bekler.

Limit emirler, piyasa koşullarına bağlı olarak kısa sürede tamamlanabildiği gibi, ileri bir tarihte de gerçekleşebilir veya hiç gerçekleşmeyebilir. Kısmi gerçekleşme durumunda, emrin kalan kısmı sistemde beklemeye devam eder.

Stop emirler ise tetikleme fiyatına ulaşılana kadar pasif durumdadır ve müşteri tarafından iptal edilmediği sürece geçerliliğini korur. Tetikleme olduğunda ise stop emir, bir piyasa emrine dönüşerek işleme alınır.

Müşteriler, piyasa emirlerini verdikten sonra bu emirlerde değişiklik yapamaz. Limit ve stop emirler ise iptal edilebilmekle birlikte, her iki emir türü için de iptal dışında bir değişiklik yapılması mümkün değildir.

4. EMİRLERE İLİŞKİN KAYITLAR

İptal edilen, gerçekleştirilmeyen ve değiştirilenler de dâhil olmak üzere alınan tüm emirlere ilişkin kayıtlar; müşteri numarası veya hesap numarası, işleme konu kripto varlık, emir tipi, emrin alım ya da satım emri olduğu, emrin fiyat bilgisi, emrin miktarı, emrin alındığı ve iletildiği tarih ve zaman, emrin geçerlilik süresi, emrin sıra numarası, işlem yapılacak para birimi ile parite veya kripto varlık bilgilerini içerir.

Platform, internet veya diğer elektronik ortamlar üzerinden alınan tüm müşteri emirlerine ilişkin tarih, saat, miktar, fiyat, müşteri bilgileri ve IP numaralarını içeren elektronik log kayıtlarını; ses kayıtlarını, emrin kaynağını gösterecek şekilde düzenli olarak tutar. Bu kayıtlar, gerektiğinde yazılı hale getirilerek Kurul’a derhal iletilebilecek şekilde saklanır. Söz konusu kayıtlar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 82’nci maddesi uyarınca on yıl süreyle muhafaza edilir. Ancak ihtilaf konusu olan kayıt ve belgeler, söz konusu uyuşmazlık kesin olarak sonuçlanana kadar saklanmaya devam edilir.

5. GÜNCELLEME VE BİLDİRİM

İşbu Politika, yılda en az bir defa gözden geçirilir. Ayrıca, Kurul tarafından gerçekleştirilen mevzuat değişikliklerinin işlenmesi ve uygulamada edinilen tecrübeler doğrultusunda da değerlendirmeler yapılarak, gerekli görülen hallerde Politika’da güncellemeler gerçekleştirilir. İşbu politikada yapılacak değişiklikler müşterilere en geç on beş gün önceden bildirilir. Bildirimin yapıldığına ilişkin ispat yükü Platform’dadır.